KOŚCI – STAWY

„Co w stawie pływa lub nie?”

Tkanka chrzęstna
Tkanka chrzęstna (chrząstka) jest specyficzną tkanką łączną. Zbudowana jest z komórek tkanki chrzęstnej – chondrocytów oraz substancji pozakomórkowej zwanej macierzą tkanki chrzęstnej.
W jej obrębie wyróżniamy chrząstkę szklistą – występującą głównie w stawach. Chrząstka pełni kluczową rolę wszędzie tam, wymagany jest ruch pomiędzy poszczególnymi elementami układu kostnego, czyli jest odpowiedzialna za właściwe funkcjonowanie stawów.
Chondrocyty wytwarzają substancję pozakomórkową, czyli macierz. Głównym składnikiem macierzy pozakomórkowej chrząstki są włókna kolagenowe oraz agregaty proteoglikanów, a także występujące w niewielkich ilościach inne od kolagenu rodzaje białek.
Specyficznym dla chrząstki stawowej jest także kolagen typu II wytwarzany także przez chondrocyty.
Komórki te są niezwykle delikatne, powstają z chondroblastów. Po uszkodzeniu chrząstki chondrocyty mogą się przekształcić w tzw. chondroklasty, komórki chrząstkogubne, które będą dalej ją degradować, a także ponownie w chondroblasty, z których mogą powstać nowe chondrocyty.

Równowaga ta jest bardzo delikatna i w zasadzie każdy uraz, a także bardzo dużo innych, np. metabolicznych czynników zewnętrznych może ją zaburzyć i w konsekwencji zapoczątkować proces zwyrodnieniowy chrząstki.

Utrzymanie właściwego środowiska dla prawidłowej funkcji chondrocytów jest więc jednym z kluczowych problemów dla prawidłowego funkcjonowania stawu, a środowisko to zapewnia macierz zewnątrzkomórkowa, której poszczególne składniki także są syntetyzowane przez chondrocyty.

Chondrocyty stanowią około 1-2% całkowitej objętości chrząstki, a 98-99% stanowi macierz. W macierzy włókna kolagenu typu II tworzą rusztowanie nadające chrząstce kształt, spoistość i trwałość mechaniczną, a przestrzenie pomiędzy nimi wypełnione są kompleksami wielkocząsteczkowych białek i glikozoaminoglikanów zwanych proteoglikanami.

Proteoglikany
Najważniejszym proteoglikanem chrząstki jest agrekan zawierający zwykle ponad 100 łańcuchów siarczanu chondroityny oraz 20-50 łańcuchów siarczanu keratanu. Nazwę agrekan zawdzięcza zdolności do agregacji z kwasem hialuronowym. Do jednej cząsteczki kwasu hialuronowego przyłącza się ponad 200 cząsteczek agrekanu.
Także siarczan keratanu zawiera glukozaminę. Proteoglikany i ich agregaty, ze względu na zdolność do wiązania ogromnych ilości wody odpowiadają za odporność chrząstki na odkształcenia w wyniku działania na nią dużych sił fizycznych w trakcie poruszania się. Stanowią więc swoistego rodzaju amortyzator dla stawów, a także filtr dla różnego rodzaju cząsteczek, także toksycznych i prozapalnych.

Co nie działa i boli bądź odwrotnie
W chorobie zwyrodnieniowej stawów mamy do czynienia ze stanem nierównowagi metabolicznej chrząstki, w tym z osłabioną syntezą proteoglikanów i jednocześnie ze zwiększoną ich degradacją. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że chrząstka nie jest ukrwiona, a jej odżywianie odbywa się na zasadzie dyfuzji substancji z płynu stawowego oraz z warstwy ochrzęstnej.
Do tego odżywiania, szczególnie od strony płynu stawowego potrzebny jest ruch stawu, stąd utrzymanie ruchomości stawów jest także kluczowe z punktu widzenia właściwego ich odżywiania.

Suplementacja siarczanem glukozaminy i siarczanem chondroityny ma wyrównywać wewnętrzne ich niedobory, co hamuje degradację chrząstki, a także w pewnym stopniu umożliwia odbudowę jej właściwości.

Naprawa równa się poprawa
Chociaż wiele rożnych substancji pochodzenia naturalnego i ziołowego jest stosowanych i badanych w kierunku ich potencjalnych możliwości zapobiegania postępowi i leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów, do stosunkowo najlepiej udokumentowanych w chwili obecnej należą glukozamina i chondroityna, stosowane doustnie głównie w postaci siarczanów.

Suplementacja glukozaminą dostarcza organizmowi jednego z podstawowych materiałów budulcowych dla protoglikanów, które są jednym z najważniejszych składników strukturalnych chrząstki.
Zwiększenie podaży glukozaminy w codziennej diecie skutkuje zwiększona produkcją glikoaminoglikanów, a te z kolei z powodu ich doskonałych zdolności do wiązania wody umożliwiają chrząstce działanie w charakterze amortyzatora sił fizycznych, jakie działają na stawy.

Glukozamina jest także składnikiem kwasu hialuronowego, który obok powyższych działań w samej chrząstce jest odpowiedzialny za właściwości smarujące płynu stawowego, umożliwiając łagodne i bezbolesne przemieszczanie się struktur stawowych względem siebie.
W badaniach wykazano także szereg biochemicznych działań glukozaminy, do najważniejszych z nich należy stymulacja chondrocytów do produkcji kolagenu typu II oraz normalizacja ich prawidłowego metabolizmu, co zresztą może wynikać z przywracania właściwej równowagi w stawie.

Siarczan chondroityny jest jednym ze składników glikoaminoglikanów naturalnie występujących w stawie i jednym z najważniejszych składników proteoglikanów chrząstki.
Suplementacja nim skutkuje pobudzeniem syntezy proteoglikanów, a także hamowaniem aktywności niektórych enzymów rozkładających chrząstkę.

Dwa elementy połączone w stawie, dwa elementy potrzebne do naprawy – glukozamina i chondroityna.
Istnieje obecnie tendencja do stosowania w chorobie zwyrodnieniowej stawów suplementów złożonych z dwóch, lub czasem więcej naturalnych składników chrząstki i tak również glukozamina i chondroityna mogą być stosowane razem. Działając synergistycznie ułatwiają przywracanie równowagi w tkankach stawowych i w konsekwencji polepszają właściwości ruchowe stawów, zmniejszają ból oraz sztywność stawów towarzyszące tej chorobie.
Wiele badań klinicznych wskazuje na większą, albo co najmniej równą efektywność takiej kombinacji od popularnych niesterydowych leków przeciwzapalnych.

GLUKOZAMINA

Glukozamina, którą powszechnie uzyskuje się z pancerzyków krabów, składa się z glukozy spalanej w organizmie w celu pozyskania paliwa oraz aminokwasu glutaminy. Jest ważnym składnikiem wykorzystywanym w budowie kośćca, chrząstki, skóry, włosów, paznokci i innych tkanek organizmu.

•   OCHRONA I REGENERACJA STAWÓW
Glukozamina jest wykorzystywana przez stawy do naprawy i wzmacniania struktury chrząstki, a także poprawy lepkości płynu maziowego w stawach.
Glukozamina może łagodzić objawy związane z zapaleniem kości i stawów oraz inicjować regenerację stawów, a także zmniejszać ból i stany zapalne.

•   USZKODZENIA TKANKI ŁĄCZNEJ
Uszkodzenia chrząstki i tkanek miękkich stawów mogą również być skutkiem urazów podczas zwiększonej aktywności fizycznej itp. Chondrocyty w stawach wykorzystują glukozaminę do produkcji glikozaminoglikanów i glikoprotein, które regenerują stawy i poprawiają zdolność poruszania się poprzez wzmocnienie chrząstki i tkanek łącznych. Związki te są również ważne w odbudowie tkanki kostnej w przypadku złamań kości lub utraty masy kostnej związanej ze starzeniem się organizmu.

•   PRZENIKALNOŚĆ JELIT
Glikozaminoglikany i glikoproteiny, które stanowią integralną część błon komórkowych i tkanki łącznej, mogą być pomocne w stabilizowaniu tkanki wyściełającej jelita. Suplementacja może być uzasadniona w przypadku uszkodzenia jelit (tj. zespołu nieszczelnych jelit) wskutek czynników takich jak przewlekła kandydoza, choroba zapalna jelit.

•   UKŁAD NACZYNIOWY
Tętnice – w szczególności aorta będąca główną tętnicą dostarczającą organizmowi krew – zawierają glikozaminoglikany, które je wzmacniają, uelastyczniają i chronią oraz wspomagają ich regenerację. Szczególnie błona wewnętrzna musi być wystarczająco silna, aby zapobiegać pęknięciom i uszkodzeniom, które mogą przyczyniać się do miażdżycy tętnic.
Glikozaminoglikany są również niezbędne do zachowania odpowiedniej struktury ścian żył. Jeżeli tkanki żył są słabe, żyły wybrzuszają się, ulegają dysfunkcji i wyglądają nieestetycznie na kończynach.

CHONDROITYNA

•   OCHRONA I REGENERACJA STAWÓW
Blisko powiązany z glukozaminą siarczan chondroityny jest glikozaminoglikanem – rodzajem cząsteczki węglowodanowej w tkance łącznej.
Podobnie jak w przypadku siarczanu glukozaminy chondroityna przyjmowana doustnie również wykazuje korzyści kliniczne w leczeniu chorób zwyrodnieniowych stawów.
Dostępne dowody sugerują, że siarczan chondroityny chroni tkankę stawową i wspomaga jej regenerację na wiele sposobów. Między innymi pobudza produkcję najważniejszych związków występujących w chrząstce, np. proteoglikanów, kolagenu i glikozaminoglikanów, pomaga chrząstce pozyskiwać i zatrzymywać wodę (jest to czynnik, który poprawia właściwości amortyzacyjne chrząstki) oraz hamuje enzymy uszkadzające tkankę stawową.

•   USZKODZENIA TKANKI ŁĄCZNEJ
Uszkodzenia chrząstki i tkanek miękkich stawów mogą być skutkiem zarówno zapalenia stawów jak i urazów podczas aktywnego wysiłku fizycznego.
Chondrocyty w stawach wykorzystują chondroitynę w celu produkcji związków odbudowujących tkankę oraz pomagają zapobiegać dalszym uszkodzeniom powodowanym przez określone enzymy.

•   UKŁAD NACZYNIOWY
Tętnice – zwłaszcza aorta – muszą wytrzymywać wzrost ciśnienia krwi podczas skurczów serca i pompowania krwi przez układ tętniczy.
Ściany aorty (głównej tętnicy dostarczającej krew do organizmu) zawierają glikozaminoglikany, które ją wzmacniają, uelastyczniają i chronią oraz wspomagają jej regenerację.
Szczególnie błona wewnętrzna musi być wystarczająco silna, aby zapobiegać pęknięciom lub uszkodzeniom, które mogą przyczyniać się do miażdżycy tętnic. Glikozaminoglikany są również niezbędne do zachowania odpowiedniej struktury ścian żył. Badania sugerują, że suplementacja chondroityną może wzmacniać naczynia poprzez dostarczanie organizmowi materiału potrzebnego do ich regeneracji.

Możliwe zastosowania glukozaminy:
•   zdrowie stawów,
•   urazy sportowe,
•   układ krążenia,
•   zespół nieszczelnych jelit,
•   zdrowie kości,
•   ogólnie wzmocnienie tkanki łącznej,
•   zdrowie układu naczyniowego,
•   żylaki,
•   zapalenie kości i stawów,
•   wspomaganie zwyrodnień chrząstki.

DIABELSKI/CZARCI PAZUR (Harpogophytum procumbens)

Diabelski pazur (Harpogophytum procumbens), zwany także czarcim pazurem, diabelskim szponem lub hakoroślą pochodzi z Afryki, gdzie rośnie na nieprzyjaznych terenach pustynnych. Ta niezwykle odporna roślina jest także skutecznym środkiem szczególnie w dolegliwościach reumatycznych, ale także przy artretyzmie, bólach mięśni i stawów i stanach zapalnych.

Skuteczność potwierdzona badaniami
Diabelski pazur jest obiektem zainteresowanie naukowców w Europie i USA, ich badania potwierdziły jego skuteczność szczególnie przy dolegliwościach reumatycznych, ale zastosowanie tej pustynnej rośliny jest dużo szersze. Przyjmowany w formie sproszkowanej diabelski pazur m.in. oczyszcza organizm, działa przeciwzapalnie i moczopędnie.

Doskonały dla seniora
Ze względu na swoje właściwości diabelski pazur polecany jest osobnikom starszym, które najczęściej cierpią na bóle reumatyczne, bóle grzbietu, artretyzm. Diabelski pazur ma działanie przeciwartretyczne i przeciwreumatyczne. Świetnie sprawdza się również jako środek przeciwutleniający. Zapobiega bowiem stresowi oksydacyjnemu i zmniejsza utratę żywności komórek. Po za ulgą w wymienionych dolegliwościach składniki diabelskiego pazura przynoszą także dodatkowe korzyści m.in. w obniżeniu poziomu cholesterolu we krwi i oraz w walce z wolnymi rodnikami. Często wspomina się także o jego działaniu ogólnoodtruwającym.

Diabelski pazur świetnie sprawdzi się np. jako środek przeciwzapalny i przeciwbólowy. Co ciekawe jego działanie w tym zakresie jest porównywalne do działania kortyzonu i fenylobutazonu, czyli znanych leków wykorzystywanych do uśmierzania bólu i zmniejszania stanów zapalnych.
W jednym z badań, którego uczestnikami były osoby cierpiące na zapalanie stawów i dnę moczanową, porównywano działanie tychże leków z substancją obecną w diabelskim pazurze. Wykazano, że u 80 proc. osób leczonych substancją zawartą w diabelskim pazurze nastąpiło zanikanie bólu w porównaniu do tych leczonych lekami. W drugiej grupie tylko 72 proc. osób zaobserwowało zmniejszenie bólu. W dodatku sprawność ruchowa poprawiła się aż u 88 proc. pacjentów leczonych Harpagophytum (substancją pochodzącą z diabelskiego pazura). Natomiast taki wynik otrzymano tylko u 56 proc. osób przyjmujących leki.

Zastosowanie diabelskiego pazura:
•   bóle reumatyczne
•   bóle mięśniowe
•   bóle grzbietu
•   nerwobóle
•   zapalenia stawów i inne stany zapalne (Artroza)
•   osłabienie odporności
•   gościec
•   dna moczanowa
•   alergie
•   kłopoty trawienne (niedokwaśność, brak żółci)

KURKUMA/OSTRYŻ DŁUGI (Curcuma longa)

Kurkuma to roślina uprawna, rosnąca w ciepłym klimacie, w wielu regionach świata. Wywodzi się z Azji, a rośnie również np. w Ameryce Południowej. Wchodzi w skład przyprawy curry, ale jest także wykorzystywana w medycynie tradycyjnej i coraz częściej współczesnej.
Lecznicze zalety kurkumy znane są od setek lat. Słynie m.in. z właściwości przeciwzapalnych, antyoksydacyjnych, przeciwnowotworowych, żółciopędnych, oczyszczających, diuretycznych, hepatoprotekcyjnych, tonizujących i antymutagennych.
Najbardziej znaną substancją aktywną kurkumy jest kurkumina odpowiedzialna za pomarańczowy kolor kłącza. Kurkumina jest silnym przeciwutleniaczem (antyoksydantem), a więc chroni organizm przed działaniem wolnych rodników, które uszkadzając komórki, przyspieszają procesy starzenia i zwiększają ryzyko rozwoju chorób nowotworowych. Aby zobrazować czym jest oksydacja wystarczy wyobrazić sobie masło wystawione przez dłuższy czas na działanie powietrza i temperatury. Wiadomo powszechnie, iż takie masło szybko zjełczeje. Podobne procesy zachodzą w organizmie. Należy więc zawsze pamiętać o antyoksydantach, które zapobiegają utlenianiu, czyli „jełczeniu” naszego organizmu. Kurkumina działa również jak naturalny antybiotyk – ma właściwości przeciwbakteryjne, ale również przeciwwirusowe i przeciwzapalne obniżając poziom histaminy i wzmagając naturalną produkcję kortyzonu. Naukowcy odkryli, że kurkumina może zmniejszać ból i zwiększać ruchomość i elastyczność stawów. Działa w przypadkach przeciążeń spowodowany aktywnością fizyczną.

L-GLUTAMINA

To trzeci z aminokwasów najczęściej występujący we krwi i mózgu. Jest on neuroprzekaźnikiem inhibitorów i działa jako prekursor aminokwasu GABA (Gamma Amino Butyric Acid – kwas gamma-aminomasłowy). Wywiera istotny wpływ na ból, stres, odczucie niepokoju, depresję oraz choroby wywołane przez stres.
Glutamina pomaga organizmowi pozbyć się zbędnego amoniaku – produktu ubocznego rozkładu białek. Wspomaga także rozwój mięśni w przypadku choroby, gdy choroba powoduje ich wyniszczenie, do czego dochodzi czasami po wysokiej gorączce lub długotrwałym stresie.
Zapewni mózgowi istotne źródła paliwa w przypadku niskiego poziomu cukru we krwi.
Glutamina jest najważniejszym składnikiem odżywczym przewodu jelitowego. W czasie choroby organizm wykorzystuje glutaminę do naprawy tkanki w nerkach, jelitach i wątrobie. Glutamina także wspiera rozwój trzustki.
Obecnie, ze względu na stosowanie leków przeciwzapalnych, częściej mamy do czynienia z syndromem „nieszczelnych jelit”. To powoduje, że jelita stają się bardziej przepuszczalne, co pozwala przeniknąć do obiegu substancjom i pokarmom, które w normalnych warunkach byłyby blokowane. Mogą powstawać alergie pokarmowe, które powodują ból i przykre doznania somatyczne. Glutamina pomaga jelitom zagoić się i zmniejsza ich przepuszczalność.
Glutamina pomaga w leczeniu wrzodów żołądka. Poprzez nerki i wątrobę pomaga oczyścić organizm ze zbędnych substancji.
Osoby mające w perspektywie operację chirurgiczną powinny przyjmować glutaminę przed i po operacji.

Możliwe zastosowania L-glutaminy:
sprawność umysłowa, poprawa pamięci, wzmocnienie układu odpornościowego, zespół nieszczelnych jelit, odżywianie osobników aktywnych ruchowo, wrzody żołądka i dwunastnicy, wrzodziejące zapalenie jelit.

Środek pobudzający funkcje umysłowe:
L-glutamina pokonuje barierę krew-mózg, gdzie jest przekształcana w kwas glutaminowy będący głównym źródłem paliwa dla mózgu.

Naprawa i budowa mięśni
Glutamina jest najliczniejszym aminokwasem w mięśniach szkieletowych. Przeciążenie mięśni, np. podczas intensywnego wysiłku, skutkuje wzrostem zapotrzebowania na tę substancję odżywczą.

Wzmocnienie układu odpornościowego
Najważniejszą funkcją glutaminy jest wzmacnianie układu odpornościowego. Wspiera powstawanie wybranych białych krwinek, które wzmacniają system obronny organizmu. Pomaga innym komórkom układu immunologicznego w niszczeniu bakterii, gojeniu ran oraz utrzymaniu i wspomaganiu glutationu jako ważnego przeciwutleniacza.

Poprawa stanu jelit
Glutamina jest ważnym składnikiem tkanki łącznej układu jelitowego. Wykazano, że suplementacja zapobiega, a nawet odwraca nadmierną przenikalność jelit (zespół nieszczelnych jelit).

Środek przeciwwrzodowy
Glutamina jako główny składnik wyściółki układu trawiennego przyspiesza tempo gojenia się wrzodów trawiennych.

LISTOWNICA (Laminaria digitata)

Glony typu listownica – Laminaria są stosowane w medycynie od dawna. Od początku traktowano je jako źródło soli jodu i bromu, środek spożywczy, wpływający na układ hormonalny i tym samym na przemianę materii. Najbardziej ceniony był surowiec pochodzący z Atlantyku.
Składniki Laminaria digitata mineralizują (m.in. jod, wapń, magnez i mikroelementy) i ulepszają strukturę komórki.
Laminaria digitata jest doskonałym źródłem jodu, głównej części składowej tyroksyny i trijodotyrozyny – hormonów, które oddziałują na wagę i metaboliczne tempo przemian komórkowych. W składzie zawierają m.in.: białka, nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminę E i beta karoten – wspierają syntezę kolagenu. Pobudzają krążenie krwi i limfy. Udrażniają naczynia limfatyczne wspomagając procesy oczyszczania. Pomagają w przemianie materii.

MAŁŻA ZIELONA NOWOZELANDZKA (Perna canaliculus)

Nowozelandzka małża zielona zaliczana jest do najbardziej ekologicznych owoców morza według listy amerykańskiej agencji ochrony środowiska Blue Ocean Institute, jest już używana jako odżywki.
Ekstrakt, bogate źródło żelaza, betainy oraz glikozoaminoglikany (w tym siarczan chondroityny), zyskał reputację wśród konsumentów jako produkt naturalny o właściwościach przeciwzapalnych.

Wyciąg z zielonych małż nowozelandzkich może korzystniej wpływać na ruchomość stawów oraz zmniejszenie bólu niż oleje rybne, donoszą naukowcy z Polski. Według ustaleń opublikowanych w piśmie Reumatologia, oficjalnym czasopiśmie Instytutu Reumatologii i Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego, dzienna dawka 1,2 grama oleju małży zielonej (Perna canaliculus) powoduje „znaczne zmniejszenie bólu, większą ruchomość stawów i zero skutków ubocznych” u wszystkich 25 osób przyjmujących suplementy przez 12 tygodni.
Dla porównania, dobowa dawka 1,2 grama oleju rybnego, zawierającego 18% EPA i 12 DHA, powoduje „brak bólu lub zwiększenie ruchomości stawów” zgłaszają naukowcy z Akademickiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
„Biorąc pod uwagę potencjalne skutki uboczne, konieczność przyjmowania dużych dawek i długi czas oczekiwania na olej z ryb, lekarze mogliby rozważyć stabilizowany olej z Perna canaliculus jako bezpieczniejszy i szybciej działający lek pierwszego wyboru dla pacjentów cierpiących na chorobę zwyrodnieniową stawów” - napisali naukowcy.

Ekstrakt z nowozelandzkiej małży zielonej (omułka zielonowargowego) stanowi naturalną alternatywę dla konwencjonalnych środków. Ze względu na swoją unikalną kombinację składników aktywnych likwiduje obrzęk, stany zapalne i uśmierza ból - a wszystko to bez jakichkolwiek skutków ubocznych. Wręcz przeciwnie: składniki aktywne omułka przyczyniają się nawet do utrzymania naszych stawów w pełnej sprawności i zdrowiu.

Jak funkcjonują stawy?
Jako miejsca połączeń między kośćmi, stawy pełnią funkcję polegającą na utrzymaniu elastyczności i mobilności ciała. Ich unikatowa konstrukcja umożliwia swobodne i aktywne życie.
Każdy staw składa się z dwóch lub więcej powierzchni stawowych, które poruszają się względem siebie. Ocierające się o siebie powierzchnie kości są pokryte gładką warstwą chrząstki, której celem jest wchłanianie i oddawanie wody. Jeżeli dojdzie do obumarcia komórek chrząstki, dochodzi do zaniku substancji międzykomórkowej stawów, a tym samym również do utraty właściwości chrząstki, przez co zmniejsza się coraz bardziej jej elastyczność. Ostatecznym wynikiem tego procesu jest zanik chrząstki.
W tak zwanej szczelinie stawowej, między chrząstkami, znajduje się maź stawowa, która ma za zadanie zagwarantować swobodną ruchomość stawu. Ponadto zawiera także składniki odżywcze niezbędne do odbudowy chrząstki oraz usuwa substancje szkodliwe.

Choroba zwyrodnieniowa stawów, zapalenie stawów i inne
Poprzez nadmierne lub jednostronne obciążenie chrząstka może z czasem ulec degradacji lub deformacji. Ten rodzaj zwyrodnienia stawów może wystąpić w każdym stawie i jest nazywany chorobą zwyrodnieniową stawów (artrozą). Artroza zaczyna się zwykle od uczucia sztywności w dotkniętych nią stawach, później mogą dodatkowo pojawić się obrzęk i ból. Schorzenie dotyczy najczęściej kolan, bioder, łokci, palców i stawów kręgosłupa.
Choroba zwyrodnieniowa stawów może pojawić się również, gdy stawy wraz z wiekiem lub w przypadku niezrównoważonej diety nie są wystarczająco zaopatrywane w niezbędne składniki odżywcze. Maź stawowa nie może dostarczyć chrząstce niezbędnych składników odżywczych i chrząstka będzie, na skutek tego, ulegała powolnej degradacji. Wynikiem tego są deformacje i ból.

Innym problemem jest zapalenie stawów (gr. arthritis). Może mieć ono wiele różnorodnych przyczyn, jednak w większości przypadków ma tu swój udział zakłócony metabolizm. Zapalenie stawów daje o sobie znać poprzez obrzęki, uczucie gorąca, bóle i sztywność dotkniętego tymi dolegliwościami stawu.
W zależności od przyczyny dolegliwości stawowych weterynarz zaproponuje różne formy leczenia - jednakże w przypadku wszystkich tych problemów zielone małże z Nowej Zelandii mogą zdziałać cuda.

Zdrowie z morza
Maorysi z Nowej Zelandii nie wiedzieli w przeszłości, co to są choroby stawów. Odżywiali się głównie zielonymi małżami, które znajdowali w dużych ilościach na swoich plażach, a tym samym dbali nieświadomie o zdrowie swoich stawów.
Na początku lat 70-tych nowozelandzcy naukowcy zaczęli badać dokładniej skuteczność omułka na choroby stawów. Wyniki były imponujące: stwierdzono, że zawiera kombinację składników, które w przypadku różnego rodzaju bólu stawów mogą przyczynić się optymalnie do wyleczenia i utrzymania ich w zdrowiu. A co najważniejsze: wszystkie składniki aktywne małży zielonej jako wartościowe, naturalne składniki odżywcze przyczyniają się do zdrowia nie tylko stawów, ale całego organizmu ludzkiego.

Potrójna moc omułka
Małża zielona zawiera dużą ilość glikozaminoglikanów, które wykazują silne działanie przeciwzapalne. W organizmie są niezbędne do wiązania wody oraz odpowiadają za lepko-sprężyste właściwości łękotki. Glikozaminoglikany występują naturalnie w płynie stawowym i chrząstce. Powodują, że tkanka chrzęstna jest zdrowa i elastyczna – gdy wystąpi ich niedobór, staw wysusza się. Wiele dolegliwości spowodowanych jest brakiem glikozaminoglikanów, które posiadają zdolność wiązania wody. Dzięki temu chrząstka może reagować jak gąbka. Gdy ciśnienie w stawie spada, wchłania ona wodę. Gdy ciśnienie się zwiększa, woda jest ponownie oddawana. Chrząstka reaguje na ruch i działa jak amortyzator, przy tym chroni ona przed uszkodzeniami pod wpływem obciążenia.
Dzięki ekstraktowi z zielonej małży dostarczane są naturalne glikozaminoglikany, które stymulują odbudowę tkanki chrzęstnej, zapobiegają procesom degradacji chrząstki i działają przeciwzapalnie. Stawy mogą się zregenerować, dochodzi do spowolnienia lub całkowitego zahamowania objawów zwyrodnienia stawów.

Koncentrat z małży zielonej zawiera trzy szczególnie ważne składniki aktywne, które zapewniają dostarczenie stawom odpowiednich składników odżywczych:
•   wysoki udział glikozaminoglikanów
•   ważne minerały i pierwiastki śladowe, w szczególności kwas krzemowy
•   wartościowe, wielonienasycone kwasy tłuszczowe Omega3
Kwasy tłuszczowe Omega3 są uważane za doskonałego dostawcę składników odżywczych do organizmu. Pełnią one nie tylko niezastąpioną rolę w profilaktyce miażdżycy, ale również hamują stany zapalne i powodują zmniejszenie obrzęków. Z każdym gramem koncentratu małży zielonej przyjmowanych jest około 20 do 30 mg kwasów tłuszczowych Omega3.
Ekstrakt z małży zielonej oprócz różnorodnych minerałów i pierwiastków śladowych zawiera cenne ilości kwasu krzemowego. Odpowiednie zaopatrzenie organizmu w kwas krzemowy lub krzem zapewnia, że tkanka łączna – także w kościach i chrząstkach – pozostaje zdrowa i elastyczna. Kwas krzemowy wspomaga tworzenie się nowej chrząstki i utrzymuje stawy w zdrowiu. Wysoka zawartość kwasu krzemowego sprawia, że małże zielone są „idealnym pokarmem dla stawów". Kwas krzemowy zawiera krzem, który posiada szereg korzystnych właściwości i pełni ważną funkcję w organizmie. Jest odpowiedzialny za lśniącą sierść i mocne, zdrowe pazury, aktywuje odbudowę struktury komórek, hamuje proces starzenia się tkanki, zapewnia zdrową tkankę łączną, a także wspiera tworzenie się sieci włókien tkanki łącznej i zapewnia w ten sposób zdrowe struktury, zawierające tkankę łączną, występujące w kościach i tkance chrzęstnej.
Oprócz glikozaminoglikanów, kwasów tłuszczowych Omega3 i kwasu krzemowego małże zielone mają wiele innych składników, mających pozytywny wpływ na zdrowie.
100 gramów małży zielonej zawiera przeciętnie: Energia 85 kcal, Fosfor 230 mg, Białko 12 g, Cholesterol 27 mg, Selen 0,038 mg, Żelazo 7 mg, Witamina A 0,05 mg, Jod 0,065 mg, Witamina B1 0,009 mg, Potas 270 mg, Witamina B12 0,009 mg, Wapń 56 mg, Witamina B2 0,28 mg, Sód 410 mg, Witamina B6 0,19 mg, Niacyna (Witamina PP) 1,4 mg, Witamina C 4,4 mg, Tłuszcz 2,1 g, Witamina D2 i D3 0,018 mg, Omega3: Omega6 13:5, Witamina E 1,9 mg, Witamina B5 <1 mg, Cynk 0,95 mg.

Ekstrakt z omułka zielonowargowego - wartościowe, naturalne wsparcie dla stawów
Niezależnie od tego, czy chcemy uchronić stawy przed zwyrodnieniami, czy też zrobić coś z istniejącymi już dolegliwościami stawowymi: ekstrakt z małży zielonej dostarcza w sposób naturalny tego, czego potrzebuje organizm. Degradacja stawów zostaje zatrzymana i tworzy się nowa tkanka chrzęstna.
Działanie przeciwzapalne małży zielonej jest porównywalne z działaniem kwasu acetylosalicylowego (ASS) lub ibuprofenu, jest jednak delikatniejsze i w związku z tym zaleca się przyjmowanie go przez dłuższy czas. Działania uboczne, takie jak np. dolegliwości żołądka, nie występują. Przy regularnym zażywaniu preparatów z małży zielonej organizm otrzymuje dodatkowe wsparcie przy odbudowie tkanki łącznej, płynu stawowego i chrząstki stawowej. Wyraźnie poprawia się ruchomość stawów, likwidowane są stany zapalne i bóle. Jednak potrzebna jest cierpliwość – skuteczne działanie ujawnia się powoli. Dlatego mogą upłynąć 2-4 tygodni, zanim zauważy się Państwo znaczące zmiany, ale proszę pamiętać: stawy będą za to wdzięczne!
Suplementy z zielonej małży są używane zarówno profilaktycznie, jak i leczniczo.

Źródło: Gesunde Gelenke dank Grünlippmuschel Ellen Heidböhmer Zwölf Helfer für Ihre Gesundheit C. Vietmeier, J. Oppermann, Dr. A. Schemionek

MANGOSTAN

Mangostan właściwy (łac. Garcinia mangostana L.) – nazywany Królową Owoców, dojrzewający w doskonałych możliwościach atmosferycznych, jest niebywale smaczny i bogaty w wiele wartościowych leczniczych komponentów. Jego skład to m.in. minerały, witamina C, koenzym q10, a przede wszystkim przeciwutleniacze. Pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej, prawdopodobnie z Archipelagu Malajskiego. Obecnie można go spotkać w północnej Australii, Brazylii, Birmie, Ameryce Środkowej, Hawajach, Indiach Południowych, Indonezji, Malezji, Sir Lance, Tajlandii, Wietnamie i innych tropikalnych krajach. Owoc ma 2-3 cm szerokości. Cienka czerwonawo-fioletowa skórka pokrywa miąższ, który jest podzielony na segmenty, podobnie jak pomarańcza. Biały, wilgotny, miękki i soczysty miąższ jest słodki i aromatyczny. Zwykle zjadany jest na surowo, lecz można go przechowywać jedynie przez krótki okres czasu. Mangostan jest również używany jako środek farmaceutyczny. Wyciąg z mangostanu od wieków był używany w Malezji, Filipinach, Tajlandii i Chinach, jako ludowe lekarstwo o właściwościach przeciwbakteryjnych, moczopędnych i przeczyszczających. Podczas spożywania owoców i jego wyciągów nie obserwowano żadnych działań ubocznych.

Owoc mangostanu stał się przedmiotem licznych badań naukowych. Uniwersytety medyczne na całym świecie przez lata oceniały korzyści zdrowotne tej rośliny. Wyniki tych badań potwierdziły niezwykłe właściwości substancji chemicznych tego owocu.
Jednym ze znanych naukowców pracujących przez długi czas nad zdrowotnym działaniem mangostanu, jest amerykański naukowiec dr James Duke. Jego badania pokazują iż mangostan można podawać jako lek aż w 138 indywidualnych schorzeniach. Wśród nich wymienia takie choroby jak: choroby reumatyczne, przewlekłe bóle, cukrzyca, nadciśnienie, infekcje bakteryjne, infekcje jamy ustnej, poważne reakcje alergiczne.
Mangostan i koenzym q10 to wspaniały duet na opóźnienie procesów starzenia, doskonale regenerują organizm.

Mangostan uznany jest za najbogatsze w środowisku źródło antyoksydantów zwanych ksantonami. W zestawieniu zdolności usuwania wolnych rodników tlenowych, mangostan bezwzględnie deklasuje inne przeciwutleniacze. Ma zatem bardzo duży wpływ na zbiór czynników zapobiegających przedwczesnemu starzeniu się ciała. Co więcej podnosi wytrzymałość immunologiczną organizmu, pobudza ruchomość stawów, wspomaga naturalną dietę.
Mangostan zawiera w znacznych ilościach wiele substancji biologicznie czynnych – witaminy (tiamina, ryboflawina, witamina A i E, beta karoten, kwas askorbinowy), katechiny i inne kwasy polifenoli (potężne antyoksydanty), polisacharydy (o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybicznym), składniki mineralne (K, Na, Ca, Mg, Fe, Mn, Zn, Cu) oraz stilbeny. Oprócz wyżej wspomnianych substancji mangostan jest również bogaty w fitoskładniki zwane ksantonami – stosunkowo nowo poznaną klasę substancji chemicznych. W naturze istnieje ponad 200 ksantonów, a ponad 40 z nich jest obecnych w mangostanie – nie tylko w miąższu, ale w całym owocu. Szczególnie dużo ksantonów zawiera skórka. Są to naturalne substancje chemiczne, które zdobyły ostatnio wysokie uznanie wielu naukowców i badaczy. Są poddane wnikliwym badaniom. Pierwsze opisane badanie naukowe z udziałem mangostanu zostało przeprowadzone w 1973 r. Przez ostatnie trzydzieści lat najwięcej zainteresowania budzi ich różnorodny wpływ na organizm.

Ksantony są grupą substancji biologicznie czynnych, które posiadają strukturę pierścienia. Rozpoznano więcej niż 12 ksantonów, np.: alfa mangostyna; beta mangostyna; gamma mangostyna; mangostanol; garcimangoson A, B, C; ksantony mangostenonu A. Każdy ksanton składa się nie tylko z tego samego szkieletu chemicznego, lecz posiada również unikalne łańcuchy boczne, które są odpowiedzialne za aktywność chemiczną cząsteczek i różnorodność zastosowań. Np. alfa mangostyna służy jako antyoksydant, gamma mangostyna jako czynnik przeciwzapalny, a garcinon E jako czynnik przeciwnowotworowy.

Badania nad właściwościami leczniczymi ksantonów, obecnymi w mangostanie, rozpoczęły się w latach 70 i stopniowo nabierają tempa, ponieważ naukowcy rozpoczęli poszukiwania bardziej ekscytujących właściwości odżywczych. Pomiędzy 1996 a 2005 rokiem wykonano ogromną ilość badań. Mangostyna (M), naturalnie występujący ksanton w skórce owoców Garcinia mangostana L. była oceniana pod katem różnych właściwości farmakologicznych w badaniach na zwierzętach. Ostatnie badania ujawniły, że ksantony z szypułki owocu wykazywały właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne i przeciwzapalne.
Alfa mangostyna hamowała wzrost komórek linii ludzkich białaczek HL-60 oraz zapobiegała zmianom przedrukowym w hodowli komórek gruczołu sutkowego myszy indukowanym 7,12-dimetylobezno. Zmniejszała syntezę prostaglandyn oraz zapobiegała uszkodzeniom oksydacyjnym LDL (tzw. „złego” cholesterolu) in vitro.
Alfa i beta mangostyny oraz garcinon B silnie hamują wzrost Mycobacterium tuberculosis przy minimalnym stężeniu.

Mangostan a wolne rodniki
Odkryto, że mangostan hamuje również produkcję RFT. Co to są RFT? Jest to skrót od reaktywnych form tlenu. Podczas stresu drastycznie może wzrosnąć poziom RFT, co może prowadzić do stresu oksydacyjnego. W warunkach prawidłowych komórki są w stanie obronić się przed uszkodzeniami wywołanymi przez RFT, używając enzymów. Antyoksydanty, takie jak kwas askorbinowy (witamina C) i glutation również odgrywają ważną rolę jako antyoksydanty komórkowe.
Ksantony są bliskimi kuzynami rodziny polifenoli i maja silny antyoksydacyjny wpływ na układ nerwowy.
Ksantony zawarte w mangostanie:
•   wykazują zarówno właściwości przeciwwirusowe, jak i przeciwzapalne,
•   zapobiegają uszkodzeniom wywołanym przez wolne rodniki,
•   wspierają system immunologiczny,
oraz korzystnie wpływają na:
•   choroby skóry, kości,
•   zmniejszenie otyłości i bólu,
•   obniżenie poziomu cholesterolu,
•   skuteczniejszą walkę z nowotworem,
•   równowagę mikrobiologiczną,
•   poprawę nastroju.

Antyoksydanty polifenolowe zapobiegają uszkodzeniom wywołanym przez wolne rodniki. Jest to związane ze zdolnością tych związków do wyłapywania wolnych rodników oraz regulacji pewnych reakcji chelatowania metali. Oznacza to, że różne reaktywne formy tlenu muszą być stale usuwane z komórki, żeby utrzymywać prawidłowy przebieg procesów metabolicznych. Zmniejszenie stężeń reaktywnych form tlenu może przynieść wiele korzyści. Reaktywne formy tlenu są powiązane z mobilizacją systemów transportujących jony, dlatego wiadomo, że odgrywają one rolę w sygnalizacji oksydacyjnej. Zwłaszcza płytki krwi, biorące udział w procesach naprawy ran i homeostazy krwi, mogą uwalniać reaktywne formy tlenu w celu werbowania płytek krwi w miejsca uszkodzenia. Poprzez nabór leukocytów, mają również związek z układem immunologicznym. Kiedy polifenole zmniejszają tworzenie reaktywnych form tlenu, poprzez działanie przeciwzapalne korzystnie wpływają na stan śródbłonka.

Stany zapalne
Liczne badania wykazały, że gamma mangostyna, jeden z ksantonów mangostanu, gwałtownie zmniejszał produkcje enzymu COX-2, który bierze udział w procesach zapalnych. Wyniki jednego z badań wskazują, że mangostyna była silniejszym czynnikiem przeciwzapalnym, niż wiele leków przeciwzapalnych przepisywanych z powodu zapalenia i dny moczanowej. Badania naukowe sugerowały również, że właściwości przeciwzapalne gamma mangostyny mogą być szczególnie pomocne w stanach zapalnych mózgu, takich jak choroba Alzheimera. W jednym z badań naukowcy zastosowali wyciąg ze skórki mangostanu w celu oceny jej wpływu na zapalenie. Eksperyment ten udowodnił, ze ksantony hamowały ostry i przewlekły proces zapalny. Obserwowano zmniejszenie swędzenia, hamowanie reakcji zapalnych powikłanych zgonem oraz zapaleń stawów. W innym badaniu, również oceniającym wpływ mangostanu na procesy zapalne, odnotowano, że ksantony nie przeszkadzały mechanizmom krzepnięcia krwi. Nie uszkadzały również błony śluzowej żołądka i nie wywoływały choroby wrzodowej żołądka, które są poważnym działaniem ubocznym podczas stosowania leków przeciwzapalnych. W rzeczywistości okazało się, że ksantony mangostanu nawet przyspieszały gojenie wrzodów żołądka.

Naukowcy japońscy, oceniając preparaty komórek mózgowych, zawierające szczurze komórki glejaka, dowiedli, że gamma mangostyna hamowała produkcję prostaglandyny E2 – składnika który bierze udział w procesach zapalnych. Okazało się, że gamma mangostyna chroniła gen COX-2 w komórkach glejaka przed „uaktywnieniem”, hamując enzymy COX-2 i skutecznie przerywając łańcuch procesów prowadzących do zapalenia. W innym badaniu, naukowcy podsumowali, że mangostan mógłby być „pożytecznym składnikiem leków przeciwzapalnych”.

Mialgia
Mialgia oznacza ból mięśniowy, który może być wywołany przez wiele jednostek chorobowych, jak również nadmiernym wysiłkiem fizycznym. Ponieważ za pomocą badań laboratoryjnych wykluczono poważne uszkodzenie włókien mięśniowych, problemem staje się kontrola stanu zapalnego, wywołującego ból. Niesterydowe leki przeciwzapalne (NLP) są używane zarówno z inicjatywy pacjenta, jak i z polecenia lekarza w celu kontrolowania objawów. Jednak nie są one pozbawione działań niepożądanych – jeśli są używane przez dłuższy okres czasu mogą wywoływać podrażnienie błony śluzowej żołądka, wrzody, refluks żołądkowo-przełykowy i uszkodzenie nerek. Dotyczy to nawet leków najnowszej generacji (inhibitorów COX-2). Chociaż niebezpieczeństwo problemów żołądkowych jest mniejsze w przypadku inhibitorów COX-2, to powikłania ze strony nerek są takie same jak w przypadku leków starego typu, np. Ibuprofenu, Naproxenu, itp. Właściwym rozwiązaniem jest stosowanie alternatyw pozbawionych działań niepożądanych. Podczas badań laboratoryjnych odkryto, że wyciąg z mangostanu był silniejszym czynnikiem przeciwzapalnym niż indometacyna czy deksametazon oraz bardziej skutecznym środkiem w terapii mialgii. Ponadto odkryto, że wykazuje właściwości przeciwbakteryjne przeciw Helicobacter pylori. Zaobserwowano także, że przyspiesza gojenie wrzodów u zwierząt laboratoryjnych.

Układ immunologiczny
Każdego dnia mamy kontakt z bakteriami, wirusami, grzybami i pasożytami. Organizmy te, zwane patogenami, atakują nas przy każdej sposobności. Układ immunologiczny organizmu rozwija mechanizmy obronne przeciw tym chorobotwórczym najeźdźcom. Jednak może być on osłabiony w różnych etapach życia, np. w okresie wzrostu czy starszym wieku. Na jego aktywność ma wpływ odżywianie, zanieczyszczenie środowiska i wiele innych czynników środowiskowych, takich jak promieniowanie obecne w świetle słonecznym. Dieta, aktywność fizyczna i suplementacja mają korzystny wpływ na system immunologiczny, dlatego decydują o zdrowiu i sile organizmu. Niektóre ksantony mangostanu wykazywały właściwości przeciwbakteryjne, np. hamują wzrost MRSA (metycylinoopornego gronkowca złocistego), który jest szczepem bakteryjnym znanym z oporności na farmakologiczne antybiotyki. W jednym z badań naukowych wykazano również, że alfa mangostyna, beta mangostyna i garcinon B silnie hamowały wzrost prątków gruźlicy.

Podsumowanie
Biorąc pod uwagę właściwości przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i obniżające poziom cholesterolu ksantonów obecnych w mangostanie, można jeszcze podać przykłady wielu innych korzyści, które nauka zna lub jest w trakcie ich odkrywania:

       W broszurze pt. „Mangosteen medical reference” dr J. F. Templeman przedstawia korzyści zastosowania mangostanu w przypadku infekcji bakteryjnych, dolegliwości mięśniowo-szkieletowych, chorób sercowo-naczyniowych, choroby Alzheimera, chorób układu trawiennego, astmy, przewlekłych stanów zapalnych, raka. Autor podkreśla korzyści związane z aktywnością fizyczną i suplementacją diety cennym ekstraktem z owocu mangostanu. Wyciąg ten, bogaty w ksantony o korzystnych właściwościach biologicznych, może utrzymywać w zdrowiu układ sercowo-naczyniowy, pokarmowy, oddechowy i wydalniczy, jak również wzmacniać funkcje systemu immunologicznego. Dr Templeman wspomina w swojej broszurze, że alfa mangostyna była stosowana przez naukowców w Australii z powodu swoich właściwości antyoksydacyjnych. Wyniki badań naukowych udowodniły, że alfa mangostyna działa jak wyłapywacz wolnych rodników, chroniąc LDL przed uszkodzeniem oksydacyjnym. Inne badania, przeprowadzone przez naukowców w Tajwanie, Wietnamie i Singapurze wykazały, że rozmaite ksantony ze skórki owocu posiadają silniejszą akHtywność antyoksydacyjną, niż pozostałe owoce pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej.

       W Japonii grupa naukowców dowiodła, że gamma mangostyna zapobiega uwalnianiu prostaglandyn – substancji częściowo odpowiedzialnych za ból i obrzęk w przebiegu większości zapaleń, a zatem może być pomocna w napadach astmy. Ksantony mają również właściwości przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i antyalergiczne.

       Inny lekarz, dr Finsand, badając korzyści zdrowotne mangostanu, napisał kilka broszur, wśród których zainteresowanie czytelników mogą wzbudzić „Mangosteen Triple Play” oraz „Mangosteen Desk Reference”. Autor opisuje choroby współczesnego świata i najważniejsze choroby wieku dziecięcego, które w okresie dorosłego życia mogą mieć wpływ na stan zdrowia. Wyjaśnia również mechanizm działania niektórych chorób i przedstawia korzystny wpływ ksantonów pochodzących z mangostanu. Podkreśla ogromną rolę profilaktyki, stosowania naturalnych leków pochodzenia roślinnego, a zwłaszcza korzyści wynikające z przyjmowania wyciągu z owocu mangostanu. Jego wypowiedź można podsumować następująco – ludzie mogą unikać lub bardziej skutecznie walczyć z wieloma chorobami, np.: ADD, ADHD, alergiami, anemią, autyzmem, chorobami autoimmunologicznymi, chorobami układu pokarmowego, oddechowego, sercowo-naczyniowego, cukrzycą, rakiem itd., jeśli stosują sok z mangostanu. Opierając się na solidnych danych z literatury, dr Finsand przypisuje korzyści ze stosowania mangostanu jego właściwościom antyoksydacyjnym.

PROBIOTYKI

„Najlepszy przyjaciel zdrowia”

      Korzystne oddziaływanie na zdrowie (organizmów) bakterii wytwarzających kwas mlekowy, jako pierwszy zauważył rosyjski mikrobiolog Ilja Miecznikow pod koniec XIX wieku. Sugerował on, że spożywanie produktów zawierających „bakterie mlekowe” może prowadzić do „wszczepienia” w przewodzie pokarmowym pożytecznych drobnoustrojów, które zastąpią patogeny. Dla określenia takich drobnoustrojów w 1965 r. wprowadzono nazwę probiotyk. Pochodzi ona od greckich słów „pro biosie” - dla życia.

Wiadomości ogólne
      Według definicji WHO/FAO – probiotykiem są żywe organizmy, które podane w odpowiedniej ilości oddziaływają korzystnie na organizm gospodarza.
      Za preparat lub produkt probiotyczny uważa się taki, który zawiera wystarczającą ilość żywych, ściśle określonych drobnoustrojów, powodujących zmianę mikroflory w odpowiednich miejscach organizmu gospodarza (przez implementację lub kolonizację) i dzięki temu wywierających korzystny wpływ na jego zdrowie.
      Pojęciami związanymi z nazwą „probiotyk” są nazwy „prebiotyk” i „synbiotyk”

Prebiotykiem nazywamy substancję będącą składnikiem żywności, która korzystnie wpływa na zdrowie poprzez selektywną stymulację wzrostu jednego lub więcej gatunków bakterii zasiedlających jelito grube gospodarza, np. rozpuszczalne błonniki pokarmowe (pektyny np. z jabłka, grapefruita, płatków owsianych).

Synbiotyk – to kombinacja prebiotyku z probiotykiem.
Zachowanie właściwej równowagi flory jelitowej może być regulowane poprzez odpowiednią dietę wraz z ewentualną suplementacją probiotyków i/lub prebiotyków. Wszystkie wyselekcjonowane szczepy drobnoustrojów probiotycznych, które po podaniu doustnym mają korzystnie oddziaływać na zdrowie, muszą posiadać kilka podstawowych cech, są to:
→   pochodzenie od człowieka,
→   możliwość przylegania do komórek nabłonka jelit (zdolność adhezji),
→   trwała kolonizacja przewodu pokarmowego,
→   brak metabolitów toksycznych dla człowieka,
→   odporność na kwaśne środowisko żołądka oraz środowisko żółci,
→   działanie antagonistyczne w stosunku do drobnoustrojów chorobotwórczych przewodu pokarmowego.

Rola naturalnej flory jelitowej
      Oddziaływanie na cały organizm fizjologicznej flory jelitowej jest naprawdę ogromnie istotne i nie do przecenienia. Jego zakres obejmuje:
A.   Wytwarzanie przez bakterie jelitowe substancji, które hamują lub zabijają patogenne drobnoustroje, np. kwasy organiczne, nadtlenek wodoru i bakteriocyny.
B.   Hamowanie wzrostu bakterii patogennych przez stwarzanie niekorzystnych warunków środowiska (kwaśne pH) i stymulację perystaltyki jelit.
C.   Działanie cytoprotekcyjne, pobudzające procesy regeneracji nabłonka jelit, dzięki wytwarzaniu substancji takich jak arginina, cysteina i glutamina.
D.   Wytwarzanie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (np. octowego, propionowego, masłowego), które są materiałem energetycznym dla nabłonka jelita grubego.
E.   Uczestnictwo w procesie trawienia pokarmów zawierających laktozę, oligosacharydy i niektóre rodzaje błonnika.
F.   Wytwarzanie witamin: B1, B2, B12, K.
G.   Ułatwianie wchłaniania wapnia.
H.   Stymulowanie aktywności układu immunologicznego.
I.   Działanie antykancerogenne na zasadzie hamowania procesów gnilnych, w których wytwarzane są nitrozaminy.
J.   Obniżanie poziomu cholesterolu we krwi dzięki przetwarzaniu go poprzez niektóre bakterie w sterole.

      Na podstawie przeprowadzonych wielu badań klinicznych i analiz wiadomo dzisiaj, że określone i zdefiniowane szczepy bakterii probiotycznych korzystnie wpływają na zmniejszenie dolegliwości związanych z zaparciami, biegunkami, rakiem okrężnicy, zaburzeniami systemu odpornościowego czy patogenami zawartymi w żywności. Probiotyki zmniejszają populację patogennych bakterii, ograniczając możliwość wystąpienia reakcji zapalnych i alergicznych poprzez konkurencję z bakteriami patogennymi o miejsce i substancje odżywcze. Poprawiają motorykę jelit poprzez intensyfikację transportu międzykomórkowego wapnia i magnezu. Obniżają pH treści jelitowej poprzez fermentację węglowodanów, produkcję kwasów organicznych i krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Hamują syntezę kwasów tłuszczowych w wątrobie oraz wchłanianie glukozy w jelitach. Działają korzystnie na układ immunologiczny poprzez stymulację różnicowania limfocytów, zwiększenie syntezy przeciwciał oraz zwiększenie ilości i aktywności komórek żernych (fagocytów).

Inne zastosowania:

Zakażenia wywołane przez Helicobacter pylori
Gram-ujemna beztlenowa pałeczka z gatunku Helicobacter pylori, może powodować wrzody żołądka i dwunastnicy oraz niektóre nowotwory żołądka. Przeprowadzone badania sugerują, że wybrane probiotyki wykazują działanie antagonistyczne wobec tego drobnoustroju i mogą prowadzić do eliminacji pałeczek H. pylori z flory bakteryjnej, obniżyć ich liczbę i/lub ograniczyć stan zapalny.

Stany zapalne jelit
Badania wskazują na korzystne działanie probiotyków w różnych stanach zapalnych toczących się w obrębie jelit. Bakterie probiotyczne wykazały skuteczne działanie zarówno w leczeniu, jak i zapobieganiu remisjom stanów zapalnych jelit. Z badań wynika, że probiotyki zawierające jeden szczep bakterii, są mniej skuteczne niż zawierające dwa szczepy i więcej szczepów. Probiotyki mogą działać tez skutecznie w przypadkach nieswoistych zapaleń jelit. Badania sugerują, że to właśnie zmniejszenie liczby pałeczek Lactobacillus i Bifidobacterium w obrębie przewodu pokarmowego może prowadzić do rozwoju tego typu zapalenia jelit.

Probiotyki w zapobieganiu powikłaniom w chirurgii
Opisywano wpływ probiotyków w zapobieganiu zakażeniom chirurgicznym. W badaniach podawanie probiotyków działało korzystnie u pacjentów poddanym operacjom w obrębie jamy brzusznej w tym resekcji wątroby, trzustki lub żołądka, u których zmniejszyła się częstość powikłań. Ponadto pacjenci rzadziej wymagali antybiotykoterapii i krócej byli hospitalizowani.

Probiotyki w profilaktyce i leczeniu zakażeń w obrębie dróg moczowo-płciowych
Szczepy probiotyczne z rodzaju Lactobacillus charakteryzują się dużą zdolnością do adhezji komórek nabłonka pochwy i dróg moczowych, tworząc w ten sposób warstwę ochronną, która zabezpiecza przed kolonizacją drobnoustrojów patogennych. To ta cenna zdolność czyni je tak użytecznymi w przypadkach zakażeń dróg moczowo-płciowych.

Probiotyki w leczeniu chorób skóry
Doświadczenia wykazały skuteczność działania preparatów zawierających bakterie probiotyczne w leczeniu i zapobieganiu łuszczycy oraz w przypadku atopowego zapalenia skóry.

Probiotyki w nietolerancji laktozy i alergii
Przeprowadzone badania wskazują na znaną skuteczność działania preparatów probiotycznych w leczeniu alergii związanych z żywnością. Probiotyki są zdolne do wytwarzania enzymów ułatwiających trawienie i wchłanianie laktozy i produktów mlecznych. Mogą też być pomocne dla osobników, które nie wytwarzają dostatecznej ilości tego enzymu lub nie tolerują laktozy.

Przeciwnowotworowe działanie probiotyków
Probiotyki były badane pod kątem możliwości zastosowania ich w profilaktyce nowotworu jelita grubego. Fizjologiczna flora przewodu pokarmowego wykazuje działanie przeciwnowotworowe dzięki wytwarzaniu enzymów, które umożliwiają transformację prokarcinogenów do aktywnych karcinogenów. Wyniki badań wskazują, że probiotyki mogą hamować wzrost bakterii odpowiedzialnych za konwersję prokarcinogenów do karcinogenów lub wiązać i inaktywować karcinogeny.

Działanie immunostymulujące
Bakterie probiotyczne kwasu mlekowego znane są z oddziaływania na układ odpornościowy. Powodują one odpowiedź immunologiczną swoistą i nieswoistą. Probiotyki Lactobacillus i Bifidobacterium zwiększają aktywność fagocytarną leukocytów krwi obwodowej. Nasilanie odpowiedzi immunologicznej zależy od ilości mikroorganizmów probiotycznych i od tego czy są żywe, czy martwe. Niektóre probiotyki stymulują wytwarzanie przeciwciał IgA, które mogą chronić przed chorobami przewodu pokarmowego. Działanie probiotyku na organizm, które zwiększa jego odporność, wpływa na istotne zmniejszenie i ograniczenie stosowań antybiotykoterapii.

Wpływ probiotyka na poziom lipidów
Autorzy badań opisują wpływ badań na obniżenie poziomu cholesterolu. W badaniach uzyskano obniżenie o 5 % zarówno stężenia cholesterolu całkowitego jak i cholesterolu LDL (złego cholesterolu). Podczas stosowania u zwierząt zaobserwowano zwiększenie wydalania cholesterolu po stosowaniu probiotyków.

Wpływ probiotyków na ciśnienie krwi
Badania przeprowadzone na pacjentach z chorobą nadciśnieniową wykazały, że probiotyki przyczyniają się do obniżenia ciśnienia krwi.

PODSUMOWANIE:

Probiotyki stosowane są w:
→   alergii, szczególnie w atopowym zapaleniu skóry,
→   biegunce podróżnych,
→   ostrej biegunce,
→   dysbakteriozie różnego pochodzenia,
→   ostrym zapaleniu żołądka i jelit,
→   w celu obniżenia cholesterolu we krwi,
→   w celu zapobiegania nowotworom,
→   w celu złagodzenia skutków nietolerancji laktozy,
→   w celu zwiększenia odporności organizmu,
→   zakażeniach dróg oddechowych,
→   zakażeniach wywołanych przez Helicobacter pylori,
→   zapobieganiu niektórym zakażeniom bakteryjnym i grzybiczym,
→   zapobieganiu i leczeniu zakażeń dróg moczowo-płciowych,
→   zespole jelita drażliwego.

SELEN

Selen jest zaliczany do minerałów śladowych w aspekcie żywienia. W przeprowadzonych badaniach wykazano niezbędność spożywania tego pierwiastka dla prawidłowego rozwoju. Niskie spożycie selenu prowadzi do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu, co przekłada się na występowanie wielu problemów zdrowotnych.
Selen wchodzi przede wszystkim w skład enzymu antyoksydacyjnego o nazwie peroksydaza glutationowa, który współdziała z witaminą E, zapobiegając uszkodzeniu błon komórkowych przez wolne rodniki. Niski poziom spożycia selenu wiąże się z podwyższonym ryzykiem nowotworów (pomaga on komórkom zachować prawidłową szybkość procesów wzrostu i obumierania przez co chroni je przed zezłośliwieniem), chorób sercowo-naczyniowych, stanów zapalnych i innych schorzeń związanych ze szkodami powodowanymi przez wolne rodniki, w tym także z przedwczesnym starzeniem się i powstawaniem zaćmy. Selen w organizmie znajduje się we wszystkich tkankach. Najwięcej jest go w nerkach, wątrobie, śledzionie, trzustce i jądrach.

Układ odpornościowy
Selen jest potrzebny do prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego. Ma nawet właściwości antywirusowe.
Organizm otrzymujący odpowiednie ilości selenu może skuteczniej przeciwdziałać infekcjom wirusowym.
Badania wykazują, iż niski poziom selenu jest związany z gorszym funkcjonowaniem grasicy (głównego gruczołu układu odpornościowego i osłabionym działaniem białych krwinek). Jednocześnie stwierdzono, że suplementacja selenu prowadzi do poprawy i/lub przywrócenia odporności organizmu.
Niedobór selenu zmniejsza odporność na infekcje wskutek pogorszenia działania białych krwinek i grasicy, a suplementacja pobudza ich działanie. Pobudzenie odporności ustroju może odgrywać pewną rolę w zwalczaniu prze selen wirusów opryszczki.
Przyjmowanie selenu prowadzi do zwiększenia zdolności limfocytów do niszczenia komórek rakowych i zwiększenia aktywności białych krwinek zwanych naturalnymi komórkami zabójczymi ze względu na ich duże zdolności do zabijania komórek rakowych i mikroorganizmów.

Stany zapalne
Poziom selenu i peroksydazy glutationowej jest niski u osobników z reumatoidalnym zapaleniem stawów i może być niski w większości stanów zapalnych. Ponieważ wolne rodniki, oksydanty prozapalne prostaglandyny i leukotieny powodują większość uszkodzeń tkanek obserwowanych w reumatoidalnym zapaleniu stawów to niedobór selenu powoduje nawet większe szkody ze względu na niski poziom peroksydazy glutationowej, która jest szczególnie ważna w zmniejszaniu produkcji zapalnych prostaglandyn i leukotien. Selen w połączeniu z witaminą E wykazuje pewne działanie przeciwzapalne. Zastosowanie tego połączenia może przynieść korzyści w takich dolegliwościach jak łuszczyca, toczeń i reumatoidalne zapalenie stawów.

Detoksykacja i pomoc dla wątroby
Glutation będący składnikiem peroksydazy glutationowej jest najważniejszym składnikiem detoksykacyjnym organizmu. Funkcjonuje on w komórkach wszystkich tkanek, ale w wątrobie występuje jego szczególnie duże stężenie ze względu na jego rolę w usuwaniu toksyn. Selen wzmacnia działanie glutationu, a także ułatwia syntezy peroksydazy glutationowej. Glutation pomaga usunąć lub/i zmniejsza szkodliwość: różnych substancji chemicznych pestycydów, hormonów, produktów końcowych przemiany materii, leków, metali ciężkich. Selen w przypadku metali ciężkich hamuje przyswajanie kadmu (np. z zanieczyszczonego powietrza) i zwiększa jego wydalanie. Selen wiąże również organiczne, jak i nieorganiczne postaci rtęci, ponadto antagonizuje ołów i glin. Szczególne znaczenie dla zdrowi ma zdolność selenu do neutralizacji i detoksykacji tzw. nadtlenków lipidowych. Nadtlenki lipidowe uszkadzają lipidy, błony komórkowe, białka i DNA oraz zwiększają ryzyko uszkodzenia wątroby, chorób układu krążenia, uszkodzeń i mutacji komórkowych.

Układ sercowo-naczyniowy
Istnieje silny statystyczny związek w badaniach epidemiologicznych pomiędzy niskim spożyciem selenu, a częstymi przypadkami chorób sercowo-naczyniowych (i vice versa). Stwierdzono, że selen wpływa na trzy czynniki ryzyka tego rodzaju chorób:
1.   Odkładanie się cholesterolu w naczyniach krwionośnych
2.   Współczynnik cholesterolu dobrego (HDL) do cholesterolu złego (LDL)
3.   Lepkość płytek krwi

Oczy
Oczy są jednymi z tkanek najbardziej podatnymi na uszkodzenia powodowane przez wolne rodniki. Są one nieustannie atakowane przez wolne rodniki wytwarzane wewnętrznie, które wpływają na wszystkie komórki, ale również przez rodniki powstające wskutek promieni UV, ozonu, zanieczyszczonego powietrza. Uszkodzenia te mogą powodować lub pogarszać stany zwyrodnieniowe, takie jak zaćma, a także ogólne pogorszenie wzroku związane z procesem starzenia się. Prawdopodobnie ze względu na tę wrażliwość oczu w zdrowej tkance oka znajduje się nieproporcjonalnie duże stężenie antyoksydantów (takich jak karotenoidy (np. luteina), selen, witamina C i E. Stężenie selenu w cieczy wodnistej oka jest szczególnie istotne w przypadku zaćmy.

Profilaktyka nowotworowa – ochrona komórek
Selen jest jednym z najważniejszych składników odżywczych odpowiedzialnych za ochronę komórek w organizmie. Pozbawia on wiele związków uszkadzających komórki właściwości toksycznych, takich jak metale ciężkie i liczne substancje rakotwórcze i mutagenne występujące w środowisku. Selen także pobudza reakcje układu immunologicznego. Amerykańska komisja ds. żywienia i żywności po analizie licznych badan poświęconych selenowi i nowotworom, stwierdziła, że „niskie spożycie selenu lub zmniejszone stężenie selenu we krwi wiąże się z podwyższonym ryzykiem nowotworów”. Przeciwrakowy wpływ selenu ma większe znaczenie u osobników płci męskiej niż u żeńskiej. Jest najważniejszy w zapobieganiu nowotworom układu oddechowego i żołądkowo-jelitowego.

Inne możliwe zastosowania

Działanie przeciwutleniające
Selen (zwłaszcza w połączeniu z witaminą E) może zapewnić ochronę przed wieloma spustoszeniami organizmu wskutek jego starzenia się, chorób związanych z mutacją komórek, degeneracji układu sercowo-krążeniowego, oczu, stawów, różnorodnych stanów zapalnych, zaburzeń układu immunologicznego, problemów z bezpłodnością wśród osobników męskich (wskutek uszkodzenia nasienia przez substancje utleniające oraz wieloma innymi zagrożeniami dla zdrowia. Selen może także łagodzić objawy takie jak bóle głowy, sztywność i obrzęk stawów dzięki ograniczeniu ilości wolnych rodników uszkadzających tkanki.

Płodność samców
Selen jest ważnym składnikiem odżywczym wpływającym na płodność osobników męskich. Chroni komórki nasienia oraz pomaga utrzymać dużą ilość plemników w nasieniu. Selen jest potrzebny tarczycy do produkcji hormonu T3. Pomaga również regulować ilość wytwarzanego hormonu.

Suplementacja
Selen może być dostępny w postaci pojedynczego związku L-selenometioniny lub jego źródłem mogą być drożdże.
Selenometionina to organiczna postać selenu, która jest wchłaniana lepiej niż nieorganiczny selen.
L-selenometionina jest bardzo dobrze przyswajalną postacią organicznego selenu, w której selen jest związany z metioniną (w aminokwasie L-metionina cząsteczka siarki została zastąpiona przez selen). L-selenometionina przenika przez ścianę jelit, jest zatrzymywana przez organizm i równomiernie transportowana do tkanek i mięśni.
L-selenometionina może przenikać barierę krew-mózg, spełniając swoje funkcje odżywczo-ochronne. Większość selenu w spożywanych produktach występuje w postaci L-selenometioniny.
L-selenometionina zawiera 40,3 % elementarnego selenu (jonów selenu) oraz 59,7% metioniny.

SKRZYP POLNY

Informacje ogólne:
Skrzyp polny występuje w całej Europie (z wyjątkiem wysp śródziemnomorskich), w północnej i południowej Afryce, w północnej Azji i Ameryce. W Polsce jest pospolity na niżu i dolnych partiach gór. Rośnie nad brzegami w wilgotnych zaroślach, na obszarach lasów oraz jako pospolity chwast pól uprawnych, zwłaszcza na kwaśnych glebach.
Ziele zawiera duże ilości krzemionki, flawonoidy (ekwizeterynę i izokwercytynę), saponiny oraz kwasy organiczne, garbniki. Spośród składników mineralnych zaś – potas, fosfor, żelazo, mangan. Ma właściwości przeciwzapalne, antybakteryjne, wpływa na wzmocnienie układu odpornościowego organizmu.

Oddziaływanie na organizm
Metaboliczne działanie skrzypu związane jest z krzemem, który działa na cały organizm, szczególnie na tkankę łączną, na wszystkie narządy wewnętrzne, na skórę, sierść, pazury, kości, oddziałuje na stan naczyń krwionośnych.
Działa wzmacniająco, mineralizująco, regenerująco, oczyszczająco, odtruwająco i przeciwgrzybiczo. Wywiera wpływ na przemianę materii.
Skrzyp polny wykorzystuje się do łagodzenia, leczenia i profilaktyki wielu chorób, m.in.:
•   poprawia stan/kondycję sierści i pazurów,
•   pomocny przy zapaleniach dolnych dróg moczowych,
•   wspomaga gojenie się ran i łagodzi problemy skórne,
•   wpływa dobroczynnie na stan skóry,
•   odtruwa organizm,
•   uzupełnia niedobór mikroelementów,
•   pomocny przy leczeniu gruźlicy, miażdżycy naczyń, kamicy nerkowej i pęcherzowej.

Działanie związane z zawartością krzemu
Zawarta w skrzypie łatwo wchłaniana rozpuszczalna krzemionka jest absorbowana w całym organizmie i choć niewiele jej dociera do moczu, to tam pełni rolę koloidu ochronnego zapobiegającego krystalizacji składników mineralnych, a przez to tworzeniu kamieni moczowych. W obrębie dróg moczowych działa również przeciwkrwotocznie i przeciwzapalnie.
Związki krzemu mają działanie odmładzające i rewitalizujące.
Wpływają na aktywność hormonalną osobników w sędziwym wieku. Zawarte w skrzypie związki krzemu utrzymują odpowiednią elastyczność i odporność naskórka, tkanki łącznej, kości, błon śluzowych, regulują przepuszczalność naczyń krwionośnych i utrudniają odkładanie się w nich tłuszczu i wapnia.

A) Skóra, sierść i pazury
W wyniku przyjmowania krzemu skóra staje się bardziej elastyczna, sierść grubsza, mocniejsza i bardziej elastyczna, natomiast pazury o wiele mocniejsze.

B) Układ krążenia
Działanie skrzypu w układzie krążenia polega na zwiększeniu krzepliwości krwi, działa on więc przeciwkrwotocznie, a w przypadku uszkodzenia tkanki krwiotamująco, a także gojąco na tkankę łączną.
W znacznie mniejszym stopniu działa krwiotwórczo, zwiększając ilość hemoglobiny i liczbę krwinek czerwonych.
Znajduje więc zastosowanie w takich problemach związanych ze zdrowiem krwi i układu krążenia jak: niedokrwistość, zaburzenia krzepnięcia krwi, w krwawych wymiotach, w krwawieniach z owrzodzeń żołądka, dwunastnicy, okrężnicy i z żylaków odbytu, a także w krwawieniach z nosa i płuc oraz w zwiększonej przepuszczalności i zmniejszonej elastyczności naczyń krwionośnych w miażdżycy.

C) Układ moczowy
Działania moczopędne i zdolność usuwania nadmiaru moczanów skrzyp zawdzięcza obecnym w nim flawonoidom. Działają one również rozkurczowo na drogi żółciowe i moczowe, odtruwająco i stymulująco na wątrobę. Flawonoidy również uszczelniają ściany naczyń krwionośnych, poprawiają pracę serca i przeciwdziałają obrzękom. Skrzyp działa ściągająco i przeciwbakteryjnie, uzupełnia również niedobory pierwiastków: potasu, magnezu i innych mikroelementów.
Ziele skrzypu znajduje również zastosowanie w dolegliwościach i niesprawnościach nerek i dróg moczowych, przy zatrzymaniu moczu, obniżonym przesączaniu w kłębkach nerkowych. W obrzękach spowodowanych nieprawidłową praca serca i nerek, w gośćcu, kamicy nerkowej, ropomoczu, w kamicy moczowej, w skazie moczanowej, w bolesnym zapaleniu pęcherza, w przeroście gruczołu krokowego.

D) Układ oddechowy
Wyciągi ze skrzypu doskonale działają łagodząco i zmniejszając kaszel
Jest też stosowany w przewlekłych chorobach płuc i dróg oddechowych, w nawracającym zapaleniu oskrzeli, w nawracających infekcjach dróg oddechowych, w gruźlicy i osłabieniu organizmu, które jest związane z tymi chorobami.

E) Właściwości regenerujące i gojące
Regenerujące i gojące właściwości skrzypu wykorzystujemy, aby przyspieszyć gojenie się ran i odnowę tkanki łącznej, np. po operacjach, ale także do leczenia uszkodzonej skóry, egzemach, wysypkach, strupach, do leczenia zestarzałych rozległych ran, rakotwórczych wrzodów, grzybicy, w przetokach, liszajach, w toczniu, łuszczycy. W tych przypadkach stosuje się skrzyp zewnętrznie i wewnętrznie.

F) Inne możliwości zastosowania
Skrzyp zalecany jest w zaburzeniach metabolicznych organizmu, w okresie rekonwalescencji po przebytych chorobach i operacjach.
Doskonale nadaje się dla osobników starszych z niedoborem krzemu w kościach, zwłaszcza w podatności na złamania kości oraz utrudnionym wchłanianiu soli wapnia z pokarmu.
Pomocniczy jest również w zespole złego wchłaniania wskutek zmian zanikowych w błonie śluzowej przewodu pokarmowego.

Ciekawe obserwacje i konieczność potwierdzenia ich w badaniach
W niektórych schorzeniach zauważono zaburzenia w gospodarce krzemem. Sądzi się, iż zjawisko to jest związane z fizjologiczną rolą krzemu jako koloidu ochronnego. Ma on tendencję do gromadzenia się tam, gdzie tkanki organizmu są w sytuacji zagrożenia.
W chorobie nowotworowej następuje gromadzenie się krzemu w tkankach nowotworowych i spadek zawartości krzemu w tkance zdrowej.
U osobników starszych następuje zmniejszenie ilości krzemu w skórze, w naczyniach krwionośnych i kościach, natomiast zwiększa się jego ilość we krwi i płytkach pozakomórkowych.
Właśnie tam gromadzą się toksyny z przemiany materii, nadmiar substancji chemicznych pochodzących ze środowiska zewnętrznego, nadmiar soli, tłuszczów nasyconych i substancji pochodzących z niezdrowej żywności.

SPIRULINA

Prapoczątek
Pierwsze formy życia, które zaczęły się pojawiać na naszej planecie były symbolem fenomenu prostoty. W biochemicznej zupie wód powierzchniowych matki ziemi w pierwszej kolejności zaczęły tworzyć się prymitywne, proste organizmy jednokomórkowe.
Niezwykle powoli i spokojnie te dziewicze, jednokomórkowe źródła życia nieustannie skąpane w promieniach życiodajnego słońca, otulone ciepłem i wodą przekształcały się w mikroskopijne fabryki: aminokwasów, białek, węglowodanów, witamin, enzymów i innych form biochemicznych znanych współcześnie. Nienaruszony trend ewolucji w wielu fantastycznych pramutacjach form życia rozwijał ten proces przez setki milionów lat. Dzisiejsi spadkobiercy skutecznie kontynuują transformacje energii słonecznej i światła słonecznego w czyste, gotowe pożywienie. Ci spadkobiercy to malutkie, niestrudzone fabryki żywności – algi.
Organizmy jednokomórkowe były więc pierwszymi organizmami, które wykorzystywały światło słoneczne do wytwarzania życiodajnych składników w wyniku procesu fotosyntezy.
Prostota budowy alg wyklucza utratę energii na jakiekolwiek inne aktywności i dlatego praktycznie cała ich aktywność komórkowa była wykorzystywana do produkcji składników odżywczych. To właśnie uczyniło algi jednym z najbardziej skoncentrowanych źródeł składników odżywczych w znanym nam wszechświecie i jednym z najbardziej niewykorzystanych plonów na naszej planecie.
Zawartość składników odżywczych w algach odpowiada bezpośrednio zapotrzebowaniu każdej pojedynczej komórki organizmu wyższego rzędu. Wielkie morskie zwierzęta, takie jak walenie i wiele mniejszych morskich stworzeń uczyniły z alg swoje wyłączne pożywienie – jest ono zwane przez naukowców fitoplanktonem. Fitoplankton definiuje się jako wszelkie rodzaje mikroskopijnych organizmów naturalnie dryfujących z prądami wodnymi. Często używa się stwierdzenia, że jest to początek łańcucha pokarmowego. Jeżeli więc o kolejności w szeregu łańcucha pokarmowego decyduje stopień skomplikowania budowy, to algi są jego fundamentem i początkiem.

Wiadomości ogólne
Spirulina jest prostą, jednokomórkową mikroalgą, która kwitnie w ciepłym zasadowym środowisku wodnym.
Nazwa spirulina pochodzi od słowa spirala, gdyż właśnie taki kształt ma ta alga obserwowana pod mikroskopem. Spirulina nazywana jest często „żywnością jutra”, ponieważ posiada niewiarygodne zdolności syntetyzowania wysokiej jakości skoncentrowanej żywności. Robi to znacznie bardziej efektywnie niż inne algi.
Spirulina zawiera od 65-72% wysokowartościowego białka (tzw. kompletnego – zawierającego wszystkie niezbędne perfekcyjnie zbilansowane aminokwasy). Dla porównania wołowina zawiera 22% białka.
Dodatkowo warto zwrócić uwagę na zawartość witaminy B12. Nie dość, że jest jednym z nielicznych źródeł roślinnych tej witaminy (zazwyczaj występuje ona tylko w dużej objętości w tkankach zwierzęcych) to zawiera jej 2,5 razy więcej niż np. wątróbka wieprzowa.
Oprócz tego spirulina jest źródłem wielu innych składników, aminokwasów, schelatowanych aminokwasowo minerałów, pigmentów, ramnozy (naturalny, roślinny wielocukier) mikroelementów, enzymów – wszystkie te składniki występują w bardzo łatwo asymilowanych formach. Nawet jak na organizm jednokomórkowy spirulina jest relatywnie duża, może osiągać nawet 0,5 milimetra długości. Algi mogą różnic się kolorystycznie ze względu na kolor dominującego barwnika. Spotyka się algi niebiesko-zielone, zielone, czerwone, a nawet brązowe.
Spirulina należy do alg niebiesko-zielonych, gdyż występują w niej dwa barwniki: fiokocyjanina (niebieski) i chlorofil (zielony). Spirulina jest jednak nadzwyczajną algą. Wynika to z faktu, że nie posiada twardej celuloidowej membrany, tak charakterystycznej dla roślin, a jednocześnie wykorzystuje zjawisko procesu fotosyntezy, co z kolei jest domeną roślin. Jej współczynnik fotosyntezy jest imponujący (8-10%), w porównaniu do np. uprawianej w ziemi soi, dla której wynosi 3%. Wydaje się, że na jej przykładzie mamy okazję obserwować początki różnic pomiędzy światem roślinnym, a królestwem zwierząt.

Historia
Pierwsze wzmianki o wykorzystaniu spiruliny jako pożywienia pochodzą z raportów hiszpańskich konkwistadorów, którzy zauważyli obok naturalnie występujących upraw kukurydzy i fasoli dziwnie wyglądające zielono-niebieskie wzniesienia, które zajmowały cześć jeziora Tetocaco. Aztekowie mieli własną nazwę na te algi. Do dziś ten rodzaj spiruliny kwitnie w wodach tego jeziora. Spirulina była dla Azteków źródłem pożywienia, a ponieważ nią handlowano, także źródłem utrzymania. Również na terenach zajmowanych przez Majów odkryto charakterystyczne zbiorniki, które służyły kwitnięciu alg na swoistego rodzaju farmach.
W czasach współczesnych zainteresowanie spiruliną rozpoczęło się od belgijskiej ekspedycji w 1964 r. w okolicach jeziora Czad, gdzie tubylcy wyławiali z jeziora gęstą zieloną masę i wypiekali z niej placki do spożycia i na sprzedaż. Był to rodzaj bardzo cenionej potrawy.
W 1967 r. japoński naukowiec Hiushi Nahamura po przeczytaniu artykułu na temat możliwości badań nad spiruliną, jako nowym źródłem żywności, przystąpił do projektu prowadzonego przez francuskiego naukowca. I tak Nahamura i jego koledzy stali się pionierami badań nad spiruliną.

Wartość odżywcza
BIAŁKA – duża zawartość rybosomów pozwala spirulinie na bardzo efektywną fotosyntezę i tworzenie aminokwasów.

Aminokwasy egzogenne
IZOLRUCYNA (4,13%), LEUCYNA (5,8%), LIZYNA (4%), METRIONINA (2,17%), FENYLOALANINA (3,95%), TREONINA (4,17%), TRYPTOFAN (1,13%), WALINA (6%)

Aminokwasy endogenne
Niezwykle interesująco wygląda zawartość aminokwasów endogennych (nie niezbędnych), jednak w określonych warunkach wszystkie one mogą być niezbędne dla organizmu – dlatego znaczna ich część kwalifikuje się jako warunkowo niezbędne. Są to:
ALANINA (5,82%), ARGININA (5,98%), KWAS ASPARAGINOWY (6,34%), CYSTYNA (0,67%), KWAS GLUTAMINOWY (8,94%), GLICYNA (3,5%), HISTYDYNA (1,08%), PROLINA (2,97%), SERYNA (4%), TYROZYNA (4,6%).

Minerały
Spirulina kwitnie w ciepłych, zasadowych wodach. Wody te charakteryzują się niezwykle bogatą i gęstą zawartością minerałów. Ma to związek z bardzo dużą zdolnością syntezowania minerałów w jej strukturze komórkowej.
Przenoszone w swojej naturalnej formie organicznej przez spirulinę, minerały są chelatowane aminokwasowo i przez to niezwykle łatwo przyswajalne przez organizm.
Wiele osób zastanawia się, dlaczego przyjmowanie nieorganicznych form minerałów (tlenków, węglanów) nie przynosi spodziewanych korzyści. Nie zdajemy sobie sprawy, że to organizm „nie wie”, co robić z tak niekompletnymi formami, a dodatkowo blokują one wchłanianie innym naturalnym formom.
Spirulina zawiera niezbędne minerały, pierwiastki i witaminy absorbowane przez nią ze środowiska, w którym się rozwija w schelatowanej łatwo przyswajalnej formie.

MINERAŁY (mg/100g)
Potas – 1540, Wapń – 131,5, Cynk – 3,9, Magnez – 195,5, Mangan – 2,5, Żelazo – 58, Fosfor – 0,99, Selen – 0,4 ppm.

WITAMINY (mg/100g)
B6 – 0,30, Biotyna – 0,04, B12 – 0,2, Kwas Pantotenowy – 1,1, Kwas foliowy – 0,05, Inozytol – 35, B3 – 11,8, B2 – 4, B1 – 5,5, E – 0,99

Prekursory witaminy A – karotenoidy (mg/100g)
Beta-karoten – 170, Xanthophylis – 100, Kryptoxantyn – 55,6, Echinenone – 43,9, Zeaksantyna – 31,6, Luteina – 28,9

Aktywne biochemiczne barwniki roślinne



CHLOROFIL – obecny w spirulinie (jednak w znacznej mniejszej ilości niż w chlorelli) wraz z żelazem i witaminą B12 wykazują działanie krwiotwórcze. Pobudza wewnętrzne gojenie się ran. Ze względu na swe właściwości pomocny jest w zaburzeniach trawienia, takich jak zapalenie jelit, zwężona przepuszczalność jelitowa. Działa przeciwbakteryjnie, sprzyja to przyspieszaniu gojenia się podrażnień nadżerek w przewodzie pokarmowym. Wykorzystywana jest też ta właściwość do neutralizowania przykrych zapachów (z ust i jelit), chlorofil wiąże się z tymi związkami, neutralizuje je i pomaga w ich usuwaniu. Chlorofil w dużym stopniu ułatwia odtruwanie organizmu przez usuwanie z niego toksyn, takich jak ołów, rtęć, kadm, arsen, pestycydy, inseltycydy i polichlorowane bifenyle (PCB). Chlorofil wspomaga regenerację uszkodzonych komórek wątroby. Poprawia cyrkulację krwi we wszystkich organach, rozszerzając włośniczki.

FIKOCYJANINA – jest to niebieski bioaktywny barwnik, którego zawartość w spirulinie wynosi około 7% (zawartość chlorofilu to około 1%). Fikocyjanina jest związana z bilirubiną, barwnikiem ssaków, który jest niezbędny do prawidłowej pracy wątroby i trawienia aminokwasów. Fikocyjanina jest odtrutką i wymiataczem wolnych rodników w nerkach i wątrobie. Usprawnia ich funkcje i chroni komórki. Inny istotnym barwnikiem jest pophyrin – czerwony składnik aktywny, cząsteczki hemoglobiny. Stanowi też część struktury witaminy B12, która jest niezbędna do tworzenia się zdrowych komórek krwi. Te i wiele innych, występujących w mniejszych ilościach biochemicznych pigmentów służą nie tylko do ubarwiania wyglądu organizmów, ale są one wykorzystywane we wszystkich procesach metabolicznych. Bez ich obecności i udziału nie zachodziłoby bardzo wiele kluczowych dla organizmu przemian i reakcji enzymatycznych.

Tłuszcz, cukier, sól i kalorie
Trudno sobie wyobrazić, aby tak skoncentrowane źródło składników odżywczych nie zawierało wyżej wymienionych składników. Spirulina zawiera 7% kwasów tłuszczowych, z czego większość to nienasycone kwasy tłuszczowe, np. 1% to nienasycony kwas tłuszczowy z grupy Omega 6 GLA (kwas gamma-linolenowy). Węglowodany stanowią 10-15% i głównie występują w spirulinie w postaci ramnozy i glikogenu. Te dwa węglowodany są łatwo przyswajalne przez organizm z minimalną pomocą insuliny. Są one bezpośrednim i szybkim źródłem energii, nie muszą wykorzystywać przemian trzustki i nie stwarzają ryzyka hipoglikemii. Spirulina jest nisko kaloryczna 500 mg to tylko 1-2 kcal. Również problem zawartości sodu, który jest powiązany z algami morskimi, nie dotyczy spiruliny.

Utrzymanie zdrowia – spirulina w zdrowiu i chorobie
Publikuje się dość dużo badań związanych z korzyściami, jakie może przynieść spożywanie spiruliny. Wygląda na to, że jej tak bogaty skład jest niezwykle użyteczny dla organizmu, zarówno w celu profilaktyki schorzeń jak i samonaprawy oraz aktywnego wspomagania walki ze schorzeniami.

Anemia
Spirulina buduje krew. Chlorofil, witamina B12, kwas foliowy i aminokwasy zawarte w spirulinie maja zdolność do przetwarzania tlenu. Efekt taki obserwowano już po 30 dniach stosowania spiruliny. Podobne działanie wykazano dla fitocyjaniny, która działa na szpik kostny, który z kolei umożliwia produkcję białych krwinek i dotlenia czerwone. Spirulina była bardziej efektywna w długoterminowej terapii niż przyjmowane osobno składniki. Wiele rodzajów anemii jest bezpośrednio powiązanych z niskim poziomem w diecie składników: żelaza, witaminy E, B 12 i kwasu foliowego, a w spirulinie występują wszystkie te elementy w skoncentrowanej, łatwo przyswajalnej formie.

Silny układ odpornościowy
Badania naukowe sugerują, że stosunkowo małe dawki spiruliny budują system immunologiczny od strony komórkowej i hormonalnej. Spirulina nie tylko może być stymulatorem aktywności komórek krwi, ale jest również producentem komórek krwi. Na poziomie laboratoryjnym wykazano aktywność antywirusową spiruliny wobec wirusa opryszczki i grypy.

Reakcje alergiczne
Pierwsze badania w tym zakresie były opublikowane w 1962 roku w japońskim periodyku „Pediatria Kliniczna” Zauważono, że dodawanie odbarwionych alg do posiłków dzieci zmniejszyło ich reakcje alergiczne na mleko krowie i sojowe. Spirulinę stosuje się skutecznie do zmniejszania reakcji alergicznych na sezonowe alergie pyłkowe. Ma to odzwierciedlenie w badaniach laboratoryjnych, gdzie wykazano, że spirulina hamuje wydzielanie histaminy i przez to może chronić przed reakcjami alergicznymi. Histamina przyczynia się do objawów alergicznych, takich jak katar, łzawienie, pokrzywka, obrzęk tkanki miękkiej.

Zdrowie wątroby
Wątroba jest całkowicie zależna od wysokiej jakości i lekkostrawności białek i witamin, szczególnie w okresie, kiedy narażona jest na działanie toksyn lub zainfekowana. W Japonii badano wpływ spiruliny na wczesne stadia uszkodzeń spowodowanych przez alkohol i w chronicznych stanach zapalnych wątroby. W okresie 2-6 tygodni zażywania spiruliny obserwowano normalizację aktywności wątroby z wyraźnymi efektami regeneracji.

Zdrowie układu trawiennego
Ze względu na swój skład spirulina może być wykorzystywana do poprawy układu trawiennego. Okazuje się bardzo pomocna w dolegliwościach związanych z wrzodami trawiennymi, działa łagodząco na podrażnioną skórę żołądka, zmniejsza stany zapalne, czyni trawienie lżejszym. Spirulina wspomaga działanie trawienne trzustki i jej aktywność enzymatyczną, co ma wpływ na sposób trawienia pokarmów i wykorzystywania z nich składników oraz wpływa na stabilizowanie poziomu cukru we krwi.

Ochrona przeciwradiacyjna
Prewencja utraty leukocytów. Chemioterapia i radioterapia w chorobie nowotworowej skutkuje niepożądanym spadkiem białych krwinek. Badania opublikowane w Medication and New Drug opisują, że 2-3 g spiruliny spowalniają ten proces. Ponadto pacjenci raportowali zmniejszanie się ilość rekcji wymiotnych i mdłości. Dużym sukcesem było zastosowanie spiruliny u ofiar choroby popromiennej. Naukowcy uważają, że to właśnie dzięki fikocyjaninie zawartej w spirulinie, obraz krwi i układ odpornościowy dzieci leczonych w Czarnobylu spiruliną uległ znacznej poprawie. Wiele ośrodków naukowych na całym świecie potwierdza taki efekt w prowadzonych przez siebie badaniach.

Zdolność odtruwania organizmu z metali ciężkich
Wykazano, że spirulina posiada zdolność odtruwania organizmu z metali ciężkich i to w przyspieszonym tempie w stosunku do tradycyjnych medycznych metod i to bez charakterystycznego dla nich efektów ubocznych.

Profilaktyka antynowotworowa
Wiele badan sugeruje, że spirulina może niszczyć komórki nowotworowe u ludzi i zwierząt. Wiele rodzajów raka jest spowodowanych przez uszkodzenie i zaburzenie porządku kodu DNA, co powoduje niekontrolowany wzrost tych komórek. Biochemicy zdefiniowali i poznali system specjalnych enzymów, które reperują DNA, aby zachować komórki niezmienne i zdrowe. Przy niskiej aktywności tych enzymów spowodowanych przez substancje toksyczne i wolne rodniki, częściej mogą powstać nienaprawiane błędy w DNA zwiększające możliwość rozwoju raka. Badania naukowe obserwujące raka u zwierząt dowodzą uciszenie wielu form nowotworów korelujące ze spożyciem spiruliny.

WITAMINA-C

Informacje ogólne
Organizmy wielu zwierząt i roślin potrafią wytwarzać witaminę C.
Witamina C dość powszechnie występuje w pożywieniu. Jest jednak bardzo nietrwała i duża jej ilość zawarta w pożywieniu jest niszczona poprzez jego obróbkę. np. termiczną, jak gotowanie, a także mrożenie. Używanie witaminy C jest jedną z najbardziej popularnych form suplementacji pojedynczą witaminą, szczególnie w czasie, kiedy występuje wzmożone na nią zapotrzebowanie. Jest jedną z najpowszechniej zażywanych witamin, szczególnie w okresach przeziębień i zachorowań na grypę.

Możliwe zastosowania
Witamina C odgrywa bardzo szeroką i istotną role w wielu procesach funkcjonowania organizmu. Bierze udział m.in. w:
•   OCHRONIE ORGANIZMU PRZED DZIAŁANIEM WOLNYCH RODNIKÓW (np. zanieczyszczenia powietrza i żywności) – jest silnym antyoksydantem
•   OCHRONIE UKŁADU SERCOWO-NACZYNIOWEGO – współdziała z witaminą E w ochronie przed wolnymi rodnikami uszkadzającymi układ krążenia
•   POBUDZANIU UKŁADU ODPORNOŚCIOWEGO – zwiększa aktywność białych krwinek oraz interferonu, przez co jest stosowana jako czynnik zapobiegający infekcjom górnych dróg oddechowych oraz skracający ich czas i łagodzący objawy
•   DZIAŁANIU PRZECIWALERGICZNYM I PRZECIWZAPALNYM, hamuje syntezę histaminy (jeden z mediatorów procesu zapalnego), przez co pozwala na łagodzenie procesów alergicznych i zapalnych takich jak katar sienny, astma, pokrzywka itp.
•   SYNTEZIE KOLAGENU, głównego białka tkanki łącznej organizmu (np. skóra, chrząstka stawowa, naczynia krwionośne, dziąsła itp.)
•   WCHŁNIANIU ŻELAZA, które jest potrzebne do właściwego wytwarzania czerwonych ciałek krwi, a także pomaga we właściwym wykorzystaniu kwasu foliowego, który również pobudza procesy krwiotwórcze
•   NEUTRALIZACJI NITROZOAMIN, potencjalnie rakotwórczych substancji mogących przyczyniać się do powstawania zmian nowotworowych w obrębie przewodu pokarmowego i nie tylko.

WITAMINA-E

FUNKCJE WITAMINY E W ORGANIZMIE:
1.   Ze względu na właściwości antyoksydacyjne witamina E to główny "ochroniarz" organizmu. Zwalcza wolne rodniki i chroni kwasy tłuszczowe, zwłaszcza wielonienasycone przed utlenianiem do nadtlenków. Molekuła witaminy E chwyta molekułę wolnego rodnika i przekształca ją poprzez redukcję elektronu lub jonu w obojętną, niegroźną substancję, która następnie zostaje wydalona z moczem. Dobrym przykładem są plamy starcze na dłoniach. Są to grudki tłuszczu utlenione przez wolne rodniki nie poddające się redukcji. Te przebarwienia występują również w innych tkankach. Nie powstają jednak w ogóle gdy organizm ma wystarczającą ilość witaminy E.
2.   Witamina E chroni czerwone krwinki (erytrocyty) transportujące tlen podczas ich wędrówki do różnych organów. Wspomagając proces oddychania komórek wpływa na prawidłowe funkcjonowanie i utrzymanie wysokiej wydolności mięśni. Dlatego m.in. zalecane jest aby sportowcy spożywali pożywienie zawierające dużo witaminy E.
3.   Witamina E, hamując utlenianie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, ma istotne znaczenie w zapobieganiu rozwojowi miażdżycy naczyń krwionośnych (łac. Arteriosclerosis). Nieprawidłowa dieta tzn. przejadanie się tłuszczami, makaronem, cukrem, powoduje, że w organizmie pojawia się więcej różnych związków cholesterolu (tzw. lipidy). Lipidy krążą w dużej ilości we krwi a następnie osadzają się w ścianach tętnic. W ten sposób zaczyna się rozwijać miażdżyca, zagrażając różnymi chorobami serca i naczyń krwionośnych. Niebezpieczeństwo rozwoju miażdżycy wzrasta przy niedoborze witaminy E w diecie.
4.   Witamina E pobudza produkcję substancji przeciwzakrzepowych, zmniejszając ryzyko rozwoju schorzeń naczyń krwionośnych.
5.   Witamina E jest niezbędna u osobników płci męskiej do prawidłowej produkcji spermy. Dlatego niedobór witaminy E może prowadzić do bezpłodności.
6.   Jako przeciwutleniacz chroni gruczoły wydzielania wewnętrznego: przysadkę mózgową, grasicę, korę nadnerczy.
7.   Witamina E współdziała z witaminami A, C i karotenoidami, zmniejszając ryzyko rozwoju chorób nowotworowych.
8.   Zapewnia właściwą stabilizację i przepuszczalność błon komórkowych.

SKUTKI NIEDOBORU I NADMIARU WITAMINY E

Niedobór witaminy E może powodować:
•   Zaburzenia funkcjonowania i osłabienie mięśni szkieletowych (dystrofia)
•   Rogowacenie i wczesne starzenie się skóry oraz gorsze gojenie się ran
•   Zaburzenia neurologiczne, osłabienie zdolności koncentracji, stany rozdrażnienia
•   Bezpłodność
•   Pogorszenie wzroku
•   Zwiększone ryzyko chorób sercowo naczyniowych

Nadmiar witaminy E:
•   Witamina spożywana przez dłuższy czas w dawkach większych niż 1000 mg octanu alfa-tokoferolu na dobę, u osób dorosłych, może powodować zmęczenie, bóle głowy, osłabienie mięśni i zaburzenia widzenia

⇐ powrót





NON DIMENTICARE KATARZYNA NIEMIEC
tel. +48 606 364 692
ul. Klonowa 15, 44-160 Rudziniec
NIP: 7342594851
e-mail: nondimenticare@onet.pl
www: www.nondimenticare.pl